Vlaamse visserijsector geeft krachtig signaal met convenant Duurzame Visserij tijdens Dag van de Pladijs

De visserijsector heeft samen met VLAM voor pladijs gekozen als Vis van het Jaar. Met deze actie wil VLAM de consument bewustmaken van het rijke en duurzame visaanbod in Vlaanderen. Tijdens de Dag van de Pladijs ondertekenden Vlaams minister van Landbouw en Visserij Kris Peeters, het Departement Landbouw en Visserij, het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek, de Rederscentrale en Natuurpunt het Convenant voor Duurzame Visserij. Het doel van het convenant is samen werk te maken van een duurzame Vlaamse visserij, in overleg met de verschillende belanghebbenden.


Pladijs, Vis van het Jaar 2011

In aanvoer is pladijs (of schol) de belangrijkste vissoort voor onze vissers. In 2010 werd 3.909.698 kg pladijs aangevoerd door Vlaamse vaartuigen in Vlaamse havens. Dit jaar is het pladijsbestand op een historisch hoog niveau en krijgen onze vissers de toelating om +/- 6000 ton pladijs op te vissen.
Pladijs kan gerust meer aandacht gebruiken. Verbruiksonderzoek geeft aan dat deze platvis slechts door 8 percent van de Belgische gezinnen gekocht wordt.De Dag van de Pladijs wordt daarom vanaf dit jaar een jaarlijkse traditie.

Pladijs is het hele jaar door beschikbaar maar het echte pladijsseizoen loopt van juni tot einde oktober, dan is hij culinair op zijn best. Het paaiseizoen is dan voorbij, de vis heeft alle kansen gekregen om zich voort te planten en het visvlees wordt veel steviger van structuur en smakelijker. Vanaf juni gaan onze vissers ook selectief vissen op pladijs. Augustus en zeker september/oktober zijn de topaanvoermaanden voor pladijs.
Daarom onderneemt VLAM diverse acties om de aandacht vooral NU op pladijs te vestigen.Dit gebeurt via samenwerking met kranten, magazines, radio en kookprogramma’s op tv. Verder speelt in elke viscampagne van VLAM de vishandelaar een cruciale rol. Hij is de visspecialist die de viskoper goed informeert en de vissen van het seizoen aanprijst. Bij de vishandelaar vindt de visliefhebber ook een gratis receptenfolder over pladijs. Bovendien loopt tijdens de eerste weekvan september een speciale actie in de vishandel: bij elke aankoop van pladijs krijgt de consument een gratis inkomticket voor Sealife Center in Blankenberge (1kopen = 1 gratis).

 

Pladijs (schol) is op Europese schaal een van de belangrijkste platvissen voor de visserij. Hierom, maar ook omdat de soort zeer gevoelig aan wijzigingen in omgevingscondities blijkt te zijn, is het van groot belang dat de staat van de verschillende pladijsbestanden nauwkeurig wordt opgevolgd. Het is een van de soorten waarvan binnen het Noordoost-Atlantisch gebied al het langst een visserijbeheer bestaat.

De scholbestanden in de Noordzee en de Ierse Zee werden in recente jaren voldoende positief geëvalueerd om een toename van de vangstquota toe te staan. De bestanden in het Engels Kanaal en de Keltische Zee blijven vooralsnog echter zorgenkindjes. Vooral de vangst en teruggooi van ondermaatse schol (door het afstemmen van de maaswijdtes op tong, die een kleinere minimum aanvoerlengte heeft), en het langdurig uitblijven van goede jaarklassen, blijven er problemen die het verdere herstel van deze populaties bemoeilijken.
De Vlaamse visserij op schol in deze laatste gebieden vindt echter relatief gelokaliseerd binnen het jaar plaats, terwijl de Noordzee en de Ierse Zee (met biologisch gezonde scholbestanden) quasi het jaar rond door Vlamingen bevist worden. Het hoofdaandeel van de Vlaamse aanvoer van schol komt dan ook uit de gezonde bestanden.
Om de situatie nog verder te verbeteren dient de visserijsector te streven naar een verdere reductie van de bijvangsten van ondermaatse schol en de daaraan verbonden teruggooi, terwijl wetenschappers dit verder dienen te documenteren met het oog op een toekomstige incorporatie van de teruggooi in de bestandsberekeningen.


Economisch: het belang van pladijs voor de Belgische visserij (Tom Craeynest, Rederscentrale)

Wat betekent pladijs voor de Vlaamse visserij? In 2010 werd er door Vlaamse schepen in Vlaamse havens 3.910 ton pladijs aangevoerd, goed voor een totale aanvoerwaarde van ruim 4,8 miljoen euro. In vergelijking met andere vissoorten is pladijs de vis die het meest wordt aangevoerd. Ter vergelijking: in 2010 werd er 3.400 ton tong en 587 ton kabeljauw aangevoerd, respectievelijk n° 2 en 3 in dit lijstje. Wanneer we kijken naar aanvoerwaarde, zien we dat de pladijs dankzij zijn grote aanvoer, economisch gezien wel belangrijk is voor de vloot. Pladijs moet enkel tong (35 miljoen euro) voor zich laten. Zeeduivel, tarbot en tongschar komen daar nog een stuk achter.

Pladijs is één van de Vlaamse doelsoorten waarvan de bestanden in de meeste gebieden het heel goed doen. Zo kreeg de Vlaamse visserij in 2011 een quotaverhoging voor schol van ongeveer 14% tot +/-6000 ton en dit in de gebieden rond Noorwegen, de Noordzee, in de Ierse zee, het Kanaal en het Bristolkanaal.

De Vlaamse visserij stond de laatste jaren onder druk. Toch deed de sector al heel wat inspanningen tot verduurzaming:
• Er waren reconversies van de boomkorvisserij naar flyshootvisserij, passieve visserij en bordenvisserij. Verschillende boomkorvaartuigen schakelen op seizoensbasis om naar de outrigvisserij.Verschillende aanpassingen in boomkornetten werden uitgetest met oog op bijvangstreductie
• Brandstofverbruik op de meeste boomkorvaartuigen werd significant verlaagd
• Verschillende vaartuigen verminderden vrijwillig het vermogen via nieuwe motoren en voortstuwingsmechanismen en zorgden aldus voor een verminderde CO2-uitstoot.


Sociaal: Man-over-Boord, veiligheid boven alles (Ronny Lagast, PREVIS)

Streven naar een duurzame Vlaamse visserij behelst ook een sociaal aspect. De laatste 40 jaar is volgens de statistieken 50 man over boord gegaan. PREVIS (Preventie in de Visserij) is ongeveer 3 jaar geleden begonnen met het bestuderen van systemen die kunnen helpen om drenkelingen te redden vanop het eigen vaartuig. Dit heeft geleid tot het Man-over-Boord-project met steun van het Zeevissersfonds, het Europees Visserijfonds, de Vlaamse overheid en de provincie West-Vlaanderen. Momenteel is op 64 (van de 79 nog operationele onder Belgische vlag) vaartuigen de installatie van een MOB-systeem gebeurd of gepland. Eind oktober 2011 moet dit 100% zijn.

Het MOB-systeem bestaat uit een antenne in de brug of in de mast, een ontvanger in de brug en een zendertje voor ieder bemanningslid ingebouwd in een aangepaste automatisch opblaasbare reddingsvest.Valt een bemanningslid overboord, dan gaat op de brug binnen de 5 seconden een alarm af. Aan de hand van signalisatie kan de schipper zien waar de drenkeling zich bevindt. Alle vissersvaartuigen kozen voor hetzelfde systeem, zodat het signaal ook door andere vaartuigen opgepikt kan worden. Ook bij het kapseizen van een vaartuig heeft het MOB-systeem zijn nut. De kustwacht ontvangt via satelliet een signaal en stuurt meteen een uitgeruste helikopter ter plekke. Ook de helikopter is uitgerust met een MOB-systeem om snel de locatie te vinden.


Convenant Duurzame Visserij

Met het convenant Duurzame Visserij geeft de Vlaamse visserijsector een krachtig signaal naar de consument. De Rederscentrale neemt hierin het voortouw. Het doel van het convenant is te komen tot een duurzame en maatschappelijk gewaardeerde Vlaamse visserij waarin ruimte voor onderling overleg is tussen de verschillende belanghebbenden. Op kortere termijn is het doel om samen inspanningen te doen om de ontwikkeling naar dergelijke duurzame en gewaardeerde visserij te bevorderen.
Het convenant berust op 3 pijlers: rentabiliteit, zorg voor het milieu en het sociale aspect.
De doelstellingen zullen opgevolgd worden in een “task force”, waar ook de ontwikkeling van een concreet actieplan op de agenda zal staan.

• Rentabiliteit: Inzetten op duurzaamheid betekent in de eerste plaats dat er een gezonde economische activiteit is die investeringen t.a.v. de andere pijlers mogelijk maakt. Dit vraagt goede afspraken om maximaal te beantwoorden aan de vraag naar de gewenste hoeveelheid in de gewenste kwaliteit met respect voor de maatschappelijke waarden die de consument aan de producten hecht. De consument maakt de keuze, een keuze die beslissend is voor het beleid en voor het noodzakelijke inkomen van de rederijen en uiteindelijk ook van de bedrijven met visserijgebonden activiteiten in Vlaanderen.

• Zorg voor het milieu: Vanuit een algemene zorg voor het mariene milieu maar ook om de toekomst en de productiviteit van de visbestanden te vrijwaren, werkt de sector met de verschillende partners actief samen om de ecologische impact van de verschillende visserijtechnieken te minimaliseren. Het mariene milieu is immers de omgeving waarin het product van de visserij leeft en ook voor de visserijsector is het van het hoogste belang dat de milieueffecten van visserijactiviteiten zo laag mogelijk zijn.

• Het sociale aspect: De bemanningsproblematiek in de visserij heeft duidelijk aangetoond dat het belangrijk is dat het beroep van visser opnieuw aantrekkelijk, beter bekend en meer toegankelijk wordt. Aan de sociale aspecten van het beroep wordt de nodige aandacht besteed in het overleg tussen werkgevers- en werknemersorganisaties. Het visserijonderwijs heeft hier ook een belangrijke rol te vervullen.

Het convenant (zie hieronder) werd op de Dag van de Pladijs (30 augustus 2011) te Zeebrugge ondertekend door Vlaams minister van Landbouw en Visserij Kris Peeters, het Departement Landbouw en Visserij, het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek, de Rederscentrale en Natuurpunt.

De teksten van de toespraken en het convenant kunt u hieronder downloaden.
Foto vlnr: Johan Heyman (departement Landbouw & Visserij), Erik Van Bockstaele (administrateur-generaal ILVO), Minister-president Kris Peeters, Walter Roggeman (voorzitter Natuurpunt) en Urbain Wintein (voorzitter Rederscentrale)